ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ
ENGELSİZ ÜNİVERSİTE BİRİMİ
Engellilik, Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık Politikası
Politika Beyanı
AYBÜ, engelliliği insan çeşitliliğinin bir parçası kabul eder; herkesin eğitim, araştırma, çalışma ve kampüs yaşamına eşit, bağımsız ve etkin katılımını güvence altına almayı kurumsal sorumluluk sayar.
Amaç ve Kapsam
Bu politika; engelli öğrenciler, öğrenci adayları, akademik ve idari personel, çalışan adayları, ziyaretçiler ve Üniversitenin hizmet sunduğu diğer kişiler için fiziksel, dijital, iletişimsel, akademik, idari ve tutumsal engellerin azaltılmasına yönelik ortak yaklaşımı belirler. Üniversitenin bütün birimleri ile yüz yüze ve çevrim içi eğitim, araştırma, çalışma ve kampüs faaliyetlerini kapsar.
Temel İlkeler
Üniversite; insan onuru ve bireysel özerklik, eşitlik ve ayrımcılık yasağı, erişilebilirlik, etkin katılım, mahremiyet ve ortak sorumluluk ilkelerini esas alır. Engelli bireylerin kendilerini etkileyen kararlara katılımı desteklenir. Üniversite, evrensel tasarım yaklaşımını ve bireysel gereksinimlere göre makul düzenleme yapılmasını temel uygulama araçları olarak benimser. Engelli bireylerin kendilerini etkileyen politika ve uygulamaların planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine etkin katılımı gözetilir.
Kurumsal Taahhütler
Eğitim ve araştırma: Ders, sınav, materyal, laboratuvar, staj, araştırma altyapısı ve bilimsel etkinliklerde, temel akademik yeterlikleri değiştirmeden erişim ve eşit katılım desteklenir. Öğretim, öğrenme ve değerlendirme süreçlerinde kapsayıcı eğitim ve Öğrenme için Evrensel Tasarım ilkeleri teşvik edilir; gerekli bireysel makul düzenlemeler sağlanır.
Çalışma yaşamı: İşe alım, görevlendirme, çalışma ortamı, hizmet içi eğitim, performans ve kariyer gelişiminde eşit fırsat sağlanır; gerekli makul düzenlemeler değerlendirilir.
Fiziksel ve dijital erişim: Binalar, açık alanlar, ulaşım, yönlendirme, bilgi sistemleri, çevrim içi ortamlar, duyurular ve temel kurumsal belgelerde erişilebilirlik gözetilir; mevcut engeller planlı biçimde azaltılır. Web siteleri, mobil uygulamalar, bilgi sistemleri ve dijital içeriklerde yürürlükteki dijital erişilebilirlik standartları esas alınır.
Kurumsal süreçler: Ayrımcı, damgalayıcı ve acındırıcı dilden kaçınılır. Başvuru veya şikâyet nedeniyle hiçbir kişi olumsuz muameleye tabi tutulamaz. Ayrıca, satın alma, yapım, bakım, yenileme, etkinlik ve afet planlamasında uygulanabilir erişilebilirlik ölçütleri dikkate alınır. Satın alma, ihale, yapım ve bilgi sistemi geliştirme süreçlerinde erişilebilirlik ölçütleri mümkün olan en erken aşamada gözetilir. Afet ve acil durum planlarında farklı engel gruplarının erişim, iletişim ve tahliye gereksinimleri dikkate alınır.
Uygulama
Bütün akademik ve idari birimler erişilebilirlik ile kararlaştırılan düzenlemeleri kendi görev alanlarında uygular. Akademik ve idari personele engellilik, erişilebilirlik, kapsayıcı iletişim ve makul düzenleme konularında düzenli bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları yürütülür. Politikanın uygulanması erişilebilirlik göstergeleri ve geri bildirimler üzerinden düzenli olarak izlenir ve sürekli iyileştirme amacıyla değerlendirilir. Engelsiz Üniversite Birimi başvuruları yönlendirir, birimler arası koordinasyonu ve uygulamaların takibini yürütür, geri bildirimleri toplar ve kişisel verilerin korunmasını esas alarak yıllık raporlama yapar. Erişilebilirlik sorunu, ayrımcılık veya düzenlemelere aykırılık ilgili birime, Engelsiz Üniversite Birimine ya da resmî başvuru kanalları üzerinden Rektörlüğe bildirilebilir. Politika metni, Senato tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer ve Rektör tarafından yürütülür.
Dayanak
Bu politika; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 14.08.2010 tarih ve 27672 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği, AYBÜ Engelsiz Üniversite Birimi Yönergesi ve AYBÜ Engelli Öğrenciler Eğitim- Öğretim ve Sınav Uygulamaları Yönergesi esas alınarak hazırlanmıştır.