ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ
ENGELSİZ ÜNİVERSİTE BİRİMİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Engelsiz Üniversite Birimi (Engelsiz AYBÜ), Üniversitemiz Senatosunun 22.02.2012 tarihli ve 6-2 sayılı kararıyla kurulmuştur. İlk olarak Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyetlerine başlayan Birimimiz, 2013 yılından itibaren doğrudan Rektörlüğe bağlı olarak hizmet vermektedir.
Birimimiz; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği ve Üniversitemizin ilgili yönergeleri doğrultusunda faaliyetlerini yürütmektedir.
Engelsiz AYBÜ; engelli öğrencilerimizin eğitim-öğretim süreçlerine eşit, etkin ve bağımsız biçimde katılabilmelerini desteklemek, akademik ve sosyal yaşamda karşılaştıkları erişilebilirlik engellerinin ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirmek ve Üniversitemizin tüm bireyler için kapsayıcı bir öğrenme ve çalışma ortamı sunmasına katkı sağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir.
Bu kapsamda Birimimiz; engelli öğrencilerimizin yanı sıra akademik ve idari personelimizin erişilebilirlikle ilgili ihtiyaçlarını da gözeterek ilgili üniversite birimleriyle iş birliği ve koordinasyon içerisinde çalışmalarını sürdürmektedir.
Amaçlarımız
Engelsiz Üniversite Biriminin temel amacı, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesinde engelli bireylerin eğitim, çalışma ve sosyal yaşamın her alanına eşit koşullarda ve etkin biçimde katılımlarını destekleyen erişilebilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir üniversite ortamının oluşturulmasına katkı sağlamaktır.
Bu doğrultuda Birimimiz;
• Engelli öğrencilerin eğitim-öğretim süreçlerinde karşılaştıkları fiziksel, dijital, akademik, iletişimsel ve sosyal engellerin belirlenmesini ve ortadan kaldırılmasını,
• Öğrencilerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda gerekli akademik uyarlamaların ve destekleyici düzenlemelerin gerçekleştirilmesini,
• Üniversitenin fiziki mekânlarının, eğitim materyallerinin, bilgi ve iletişim teknolojilerinin erişilebilirliğinin geliştirilmesini,
• Engelli öğrencilerin akademik başarılarının, bağımsız yaşam becerilerinin, sosyal katılımlarının ve kişisel gelişimlerinin desteklenmesini,
• Eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesini ve ayrımcılığın önlenmesini,
• Engellilik, erişilebilirlik ve kapsayıcılık konularında üniversite genelinde farkındalık ve duyarlılığın artırılmasını,
• Engelli öğrencilerin karar alma, planlama ve değerlendirme süreçlerine katılımlarının desteklenmesini,
• Üniversite içi ve dışı paydaşlarla iş birliği geliştirilerek iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasını
amaçlamaktadır.
"Birimimiz, çalışmalarında bireysel farklılıklara saygıyı, eşitliği, erişilebilirliği, katılımcılığı ve hak temelli yaklaşımı esas almaktadır."
Birimin Görevleri
Engelsiz Üniversite Birimi, ilgili mevzuat ve Üniversitemiz yönergeleri çerçevesinde aşağıdaki görevleri yürütür:
1. İhtiyaçların belirlenmesi ve değerlendirilmesi: Üniversitemize kayıt yaptıran ve öğrenimini sürdüren engelli öğrencilerin eğitim-öğretim, burs, barınma, ulaşım, fiziksel erişim, sosyal yaşam ve diğer alanlardaki ihtiyaçlarını belirlemek; bu ihtiyaçların karşılanmasına yönelik çözüm önerileri geliştirmek ve ilgili birimlerle koordinasyon sağlamak.
2. Akademik erişilebilirliğin desteklenmesi: Engelli öğrencilerin ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim programlarına eşit koşullarda katılabilmelerini sağlamak amacıyla öğretim ortamlarının, ders uygulamalarının ve eğitim süreçlerinin erişilebilir hâle getirilmesine yönelik çalışmalar yürütmek.
3. Eğitim materyallerinin erişilebilirliği: Ders notları, kitaplar, sunumlar, görsel ve işitsel içerikler ile dijital öğrenme materyallerinin öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına uygun ve erişilebilir biçimlerde hazırlanması konusunda ilgili akademik birimlere destek sağlamak.
4. Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin düzenlenmesi: Engelli öğrencilerin sınav ve değerlendirme süreçlerinde fırsat eşitliğinden yararlanmalarını sağlamak amacıyla sınav süresi, sınav ortamı, yardımcı araç gereç, okuyucu veya işaretleyici desteği ve alternatif sınav uygulamaları gibi gerekli uyarlamaların gerçekleştirilmesi için ilgili birimlerle iş birliği yapmak.
5. Fiziksel erişilebilirliğin geliştirilmesi: Üniversite yerleşkelerinde bulunan derslik, laboratuvar, kütüphane, yemekhane, sosyal alan, açık alan ve ortak kullanım mekânlarının erişilebilirliğini değerlendirmek; tespit edilen engellerin giderilmesine yönelik ilgili birimlerle çalışmalar yürütmek.
6. Dijital erişilebilirliğin desteklenmesi: Üniversitemizin internet siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, çevrim içi eğitim ortamları ve diğer dijital hizmetlerinin engelli bireyler tarafından erişilebilir biçimde kullanılabilmesine yönelik değerlendirme, bilgilendirme ve iyileştirme çalışmalarına katkı sağlamak.
7. Yardımcı teknoloji ve destekleyici araç gereçler: Engelli öğrencilerin ihtiyaç duydukları yardımcı teknolojileri, özel donanımları ve destekleyici eğitim araçlarını belirlemek; bunların temini ve kullanımı konusunda ilgili üniversite birimleri ve kurumlarla koordinasyon sağlamak.
8. Ekonomik ve sosyal desteklere yönlendirme: Engelli öğrencilerin burs, barınma, yemek, yarı zamanlı çalışma ve diğer sosyal desteklere ilişkin ihtiyaçlarını değerlendirmek; yürürlükteki mevzuat ve Üniversitemizin imkânları çerçevesinde ilgili destek mekanizmalarına erişimlerini kolaylaştırmak.
9. Psikososyal destek hizmetlerine erişim: Engelli öğrencilerin psikolojik ve sosyal destek ihtiyaçlarının belirlenmesine katkı sağlamak; gerektiğinde Üniversitemizin ilgili birimleri ve uzmanları aracılığıyla uygun destek hizmetlerine yönlendirme yapmak.
10. Üniversiteye uyum ve oryantasyon: Üniversitemize yeni kayıt yaptıran engelli öğrencilerin akademik, idari, fiziksel ve sosyal ortama uyumlarını kolaylaştırmak amacıyla bilgilendirme, yönlendirme ve oryantasyon çalışmalarını ilgili birimlerle koordineli olarak yürütmek.
11. Sosyal, kültürel ve sportif katılım: Üniversitemiz bünyesinde gerçekleştirilen bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlerin engelli öğrenciler için erişilebilir olmasını desteklemek ve öğrencilerin bu faaliyetlere etkin katılımlarını artırmaya yönelik çalışmalar yapmak.
12. Gönüllülük ve akran desteği: Engelli öğrencilerin ihtiyaçları ve tercihleri doğrultusunda gönüllü öğrenci desteği, akran dayanışması ve öğrenci topluluklarıyla iş birliğine dayalı uygulamalar geliştirmek.
13. Kariyer ve mesleki gelişim: Engelli öğrencilerin staj, istihdam, kariyer planlama ve mesleki gelişim süreçlerinde karşılaşabilecekleri engellerin azaltılması amacıyla ilgili üniversite birimleri, kamu kurumları ve diğer paydaşlarla iş birliği yapmak.
14. Bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları: Akademik ve idari personel ile öğrencilere yönelik engellilik, erişilebilirlik, kapsayıcı eğitim ve eğitimde fırsat eşitliği konularında bilgilendirici yayınlar ve materyaller hazırlamak; seminer, konferans, çalıştay ve hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlemek.
15. Danışmanlık ve iletişim hizmetleri: Engelli öğrencilerin ve ilgili paydaşların talep, görüş ve önerilerini iletebilecekleri erişilebilir iletişim kanallarını desteklemek; başvuruları değerlendirmek ve gerekli hâllerde ilgili birimlere yönlendirmek.
16. Öğrenci katılımı ve temsil: Engelli öğrencilerin kendilerini ilgilendiren konulara ilişkin görüşlerinin alınmasını, ihtiyaç ve beklentilerinin değerlendirilmesini ve ilgili karar alma süreçlerine katılımlarının desteklenmesini sağlamak.
17. Kurumsal iş birliği ve proje geliştirme: Üniversitemizin akademik ve idari birimleri, diğer yükseköğretim kurumları, kamu kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapmak; erişilebilirlik ve kapsayıcılık alanlarında araştırma, eğitim, sosyal sorumluluk ve uygulama projeleri geliştirmek.
18. Çalışmaların planlanması ve raporlanması: Birimin yıllık çalışma programını hazırlamak, faaliyetler için gerekli kaynak ve bütçe ihtiyaçlarını belirlemek, faaliyetleri yürütmek ve yıllık faaliyet ve değerlendirme raporlarını ilgili makamlara sunmak.
19. Uygulamaların izlenmesi ve değerlendirilmesi: Engelli öğrencilerin eğitim ve üniversite yaşamına katılımını desteklemek amacıyla alınan kararların ve gerçekleştirilen düzenlemelerin uygulanmasını izlemek; sonuçları değerlendirmek ve sürekli iyileştirmeye yönelik öneriler geliştirmek.
20. Kayıt, bilgi yönetimi ve koordinasyon: Engelli öğrencilerin ihtiyaçlarına ilişkin gerekli bilgilerin ilgili mevzuat ve kişisel verilerin korunması ilkeleri doğrultusunda işlenmesini ve yetkili birimlerle koordineli biçimde değerlendirilmesini sağlamak; ilgili kurumlarca talep edilen raporlama ve bilgi paylaşımı süreçlerine katkıda bulunmak.
Hedeflerimiz
Engelsiz Üniversite Birimi olarak temel hedefimiz, erişilebilirliğin yalnızca belirli mekân ve hizmetlerle sınırlı kalmadığı, Üniversitemizin tüm faaliyetlerine yansıdığı kapsayıcı bir üniversite kültürünün geliştirilmesidir.
Bu doğrultuda öncelikli hedeflerimiz şunlardır:
1. Erişilebilir bir üniversite ortamı oluşturmak: Üniversitemizin yerleşke, bina, açık alan, derslik, laboratuvar ve ortak kullanım alanlarında erişilebilirlik koşullarını geliştirmek; rampa, asansör, erişilebilir tuvalet, yönlendirme sistemleri ve otopark alanları gibi düzenlemelerin ilgili standartlara uygun hâle getirilmesine yönelik çalışmaları desteklemek.
2. Eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek: Engelli öğrencilerin akademik faaliyetlere eşit koşullarda katılabilmelerini sağlayacak öğretimsel uyarlamaların, erişilebilir eğitim materyallerinin ve uygun ölçme-değerlendirme uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlamak.
3. Dijital erişilebilirliği geliştirmek: Üniversitemizin dijital platformlarında, çevrim içi eğitim ortamlarında ve elektronik bilgi kaynaklarında erişilebilirlik standartlarının uygulanmasını desteklemek; erişilebilir dijital içerik ve hizmetlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütmek.
4. Engelli öğrencilerin katılımını artırmak: Öğrencilerimizin üniversite yaşamına ilişkin karar, değerlendirme ve iyileştirme süreçlerinde etkin biçimde yer almalarını desteklemek; düzenli geri bildirim ve katılımcı iletişim mekanizmaları geliştirmek.
5. Farkındalık ve kapsayıcılık kültürünü yaygınlaştırmak: Akademik ve idari personelin, öğrencilerin ve diğer paydaşların engellilik hakları, erişilebilirlik ve kapsayıcı uygulamalar konusundaki bilgi ve farkındalıklarını artırmak; ayrımcılığın önlenmesine yönelik faaliyetler gerçekleştirmek.
6. Erişilebilir öğrenme kaynaklarını geliştirmek: Erişilebilir kütüphane hizmetleri, sesli ve dijital yayınlar, yardımcı teknolojiler, erişilebilir çalışma alanları ve destekleyici öğrenme ortamlarının geliştirilmesi için ilgili birimlerle iş birliği yapmak.
7. Öğrenci destek ve danışmanlık hizmetlerini güçlendirmek: Engelli öğrencilerin akademik, sosyal, psikolojik ve kişisel gelişimlerine yönelik ihtiyaçlarını belirleyerek ilgili uzmanlık alanlarıyla koordineli destek mekanizmaları geliştirmek; başvuru ve iletişim süreçlerini daha erişilebilir hâle getirmek.
8. Sosyal ve kültürel katılımı desteklemek: Üniversitemizde düzenlenen bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif etkinliklere engelli öğrencilerin eşit ve etkin katılımlarını artırmak; kapsayıcı etkinlik modelleri ve öğrenci topluluklarıyla ortak çalışmalar geliştirmek.
9. Kariyer ve istihdam olanaklarına erişimi artırmak: Engelli öğrencilerin staj, mesleki gelişim, kariyer danışmanlığı ve istihdam süreçlerini desteklemek; ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içinde erişilebilir kariyer olanaklarının geliştirilmesine katkı sağlamak.
10. Kurumsal iş birliklerini ve yenilikçi uygulamaları geliştirmek: Diğer üniversiteler, kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili paydaşlarla ortak çalışmalar yürütmek; erişilebilirlik ve kapsayıcı eğitim alanındaki iyi uygulamaları izleyerek Üniversitemize uyarlanmasına yönelik projeler geliştirmek.
11. Destek hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak: Engelli öğrencilerin barınma, burs, yemek, ulaşım, sağlık ve diğer destek hizmetlerine ilişkin ihtiyaçlarının değerlendirilmesini sağlamak; ilgili birimler aracılığıyla mevcut imkânlardan ve destek mekanizmalarından yararlanmalarını kolaylaştırmak.
12. Sürekli iyileştirme ve sürdürülebilirliği sağlamak: Engelli öğrencilerimizin ve personelimizin görüşlerini esas alarak ihtiyaçları düzenli biçimde değerlendirmek, gerçekleştirilen çalışmaların sonuçlarını izlemek ve erişilebilirlik hizmetlerinin sürdürülebilir biçimde geliştirilmesine katkıda bulunmak.
İletişim ve Başvuru
Engelsiz Üniversite Birimi, engelli öğrencilerimizin ve personelimizin eğitim, çalışma ve üniversite yaşamına ilişkin erişilebilirlik ihtiyaçlarının belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla başvuru, görüş ve önerilerini değerlendirmektedir.
Öğrencilerimiz ve personelimiz, erişilebilirlik ve destek taleplerini Birimimizin internet sitesinde yer alan Talep Formları ve ilgili iletişim kanalları aracılığıyla iletebilirler.
Birimimize iletilen başvurular, ilgili mevzuat ve kişisel verilerin korunması ilkeleri doğrultusunda değerlendirilerek gerekli koordinasyon ve yönlendirme süreçleri yürütülür.
"Engelsiz AYBÜ, herkes için erişilebilir, eşitlikçi ve kapsayıcı bir üniversite yaşamının geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır."